غزنه است قوس AS و از مغرب اعتدال قوس SB مىشود . دايرهء نصف النّهار مكّه را امتداد مىدهيم تا CMO قسمتى از آن باشد كه بالاى افق ما است ، و بر قطب O و به شعاع ضلع مربّع دايرهء eDZ را رسم مىكنيم كه بر دو دايرهء CMO و CSO قائم است . نسبت جيب Te كه متمّم عرض غزنه است به جيب عمود eD ، همچند نسبت جيب ربع [ دايرهء ] TH است به جيب HL ، كه از آن‌رو عمود eD كه مجهول است و نيز متمّم ZD آن معلوم مىشود . و نسبت جيب OT كه متمّم DT است به جيب TG كه متمّم eT است ، همچند نسبت جيب ربع OD است به جيب DZ متمّم عمود ، كه از اينجا قوس OT معلوم مىشود . LT و DO هردو ربع دايره است ، و چون قسمت مشترك ميان آنها يعنى DT را حذف كنيم ، TO مساوى LD مىشود . پس تفاضل ميان DL و عرض مكّه ، يعنى MD و نيز متمّم آن MC معلوم است . و نسبت جيب MC به جيب MS كه ارتفاع مكّه در شهر [ غزنه ] نام دارد ، همچند نسبت جيب ربع CD است به جيب متمّم عمود ZD ، كه از آن MS معلوم مىشود و متمّم آن Me دورى ميان شهر ما و مكّه است . و نسبت جيب Me به جيب MT متمّم عرض مكّه ، همچند نسبت جيب زاويهء eTM اختلاف طول است به جيب زاويهء TeM ، كه از آنجا زاويهء TeM معلوم مىشود . ولى جيب اين زاويه برابر است با جيب متمّم ( مكمّل ) آن تا دو قائمه يعنى زاويهء HeS كه اندازهء آن همان قوس AS يعنى دورى سمت قبله از نقطهء جنوب است ؛ و اين بود آنچه مىخواستيم بيان كنيم . راهى ديگر در اين [ يافتن جهت قبله ] و اگر بخواهيم ، جيب تمام تفاضل عرض شهر خود با عرض مكّه را در جيب كلّى ضرب و حاصل را بر جيب تمام عرض شهر خود تقسيم مىكنيم تا قطر به‌دست آيد . سپس هريك از جيب مستوى و جيب معكوس تفاضل ميان طول شهر خود با طول مكّه را